Digitale productpaspoorten voor kleine modemerken: wat ik het Europees Parlement vertelde

In novem­ber stond ik in de MEP Salon van het Euro­pees Par­le­ment, op een werk­ont­bijt geor­ga­ni­seerd door SME Con­nect met Euro­par­le­ments­lid Maria Gra­pi­ni als gast­vrouw: Making Digi­tal Pro­duct Pas­sports Work for Small Busi­nes­ses. Naast DG GROW, Oxe­ra, Ama­zon en ont­werp­ster Valé­rie Ber­ck­mans sprak ik namens zo’n 1.000 micro-kmo’s op het COSH!-platform in Bel­gië, Neder­land en Duits­land. Hier­on­der lees je wat ik zei, en waar­om dat belang­rijk is als je inves­teert in fas­hi­on­tech of ermee samenwerkt.

Trans­pa­ran­tie is niet nieuw voor mij. Rond 2010 – 2012 was ik busi­ness devel­o­per voor Honest By, het merk van Bru­no Pie­ters en het eer­ste luxe­mo­de­huis dat zijn leve­ran­ciers bekend­maak­te, net als de prij­zen die het betaal­de en de uren die elke stap van de tex­tiel- en kle­ding­pro­duc­tie kost­te. Het doel was een­vou­dig: men­sen hel­pen de han­den ach­ter hun kle­ding opnieuw te waar­de­ren, en de duur­zaam­heids­claims die we maak­ten aan­to­nen. Digi­ta­le pro­duct­pas­poor­ten (DPP’s), een digi­ta­le iden­ti­teits­kaart voor elk pro­duct onder de Euro­pe­se Eco­de­sign­ver­or­de­ning voor duur­za­me pro­duc­ten (ESPR), kun­nen dat idee op schaal bren­gen. Of dat lukt, hangt af van ont­werp­keu­zes die nu wor­den gemaakt.

Een verzadigde DPP-markt gebouwd op de verkeerde rekensom

Ik bekijk de DPP-markt van twee kan­ten: als tech­no­lo­gie­le­ve­ran­cier en als plat­form voor klei­ne mer­ken. Ergens tus­sen 500 en 1.000 DPP-aan­bie­ders jagen op deze markt, en elk belooft zijn poten­ti­ë­le inves­teer­ders de num­mer één te wor­den. Mil­joe­nen aan sub­si­dies en durf­ka­pi­taal zijn al in pilots gesto­ken, en veel van die pro­jec­ten zul­len de aan­hou­den­de ver­tra­ging van de gede­le­geer­de han­de­lin­gen niet over­le­ven.

De mees­te aan­bie­ders reken­den zich rijk. Ze gin­gen uit van een enor­me mode­m­arkt en een groot stuk daar­van. Daar­na lie­ten pilots mini­ma­le opstart­kos­ten van zo’n €7.000 per merk zien, en ver­schil­len­de aan­bie­ders bedie­nen nu alleen nog bedrij­ven met meer dan €2 mil­joen omzet. Gro­te mer­ken heb­ben hun pas­poor­ten al gere­geld. Mid­del­gro­te en klei­ne bedrij­ven stel­len uit van­we­ge de kos­ten en de onze­ke­re regel­ge­ving, in de hoop dat de inves­te­ring en de werk­last van­zelf verdwijnen.

Waarom €600 per maand niet past bij een ambachtsmaker

Bui­ten­staan­ders den­ken dat €600 per maand een nor­ma­le soft­wa­re­prijs is. Kijk eens naar wie er in het Euro­pe­se klein­be­drijf echt kle­ding maakt. Een ambachts­ma­ker maakt 5 tot 20 stuks per maand. Een label van één of twee per­so­nen pro­du­ceert 100 tot 3.000 stuks. Ver­deel €6.000 – 7.000 aan soft­wa­re over dat volu­me en je komt uit op zo’n €10 extra per pas­poort, meer dan een vol­le­dig kle­ding­stuk kost bij Shein. Voor alle­daag­se kle­ding is dat gewoon niet con­cur­re­rend. En dat is alleen de digi­ta­le laag. Daar­naast moet je voor­af inves­te­ren in fysie­ke QR-code­la­bels en werk­uren, want de soft­wa­re kopen is niet het eni­ge knel­punt. Veel klei­ne mer­ken heb­ben geen ERP- of voor­raad­sys­teem; som­mi­gen wer­ken zelfs niet met spread­sheets. Ze heb­ben geen IT-expert nodig die een dash­board uit­legt. Ze heb­ben iemand nodig die de keten kent en zegt wat ze moe­ten ver­an­de­ren, en waar.

Waar DPP’s nu al werken

Hier komt COSH! in beeld. We bouw­den een DPP-sys­teem voor mode en tex­tiel, afge­stemd op klei­ne makers, met voor­af inge­stel­de onder­de­len zodat textiel‑, mode- en acces­soi­re­mer­ken stap voor stap kun­nen instap­pen. Via een groeps­aan­koop bie­den we nu pas­poor­ten aan van­af €29 – €129 per maand, afhan­ke­lijk van je pro­duc­tie­vo­lu­me. Twin­tig ear­ly adop­ters zijn gestart, en ze wil­len graag laten zien hoe ze anders werken.

Het patroon is dui­de­lijk: makers van limi­ted edi­ti­ons en hand­ge­maak­te stuk­ken, die vaak ver­ko­pen voor €500 of meer, zien vol­le­di­ge trans­pa­ran­tie als concurrentievoordeel.

Wel drie waar­schu­win­gen aan de wetgevers.

Ten eer­ste: ons team van vier opge­lei­de pro­fes­si­o­nals uit de sec­tor bege­leidt de mer­ken, en die werk­last wordt nog niet gedekt door wat klei­ne mer­ken kun­nen beta­len. Als Euro­pe­se dead­lines blij­ven schui­ven of de invoe­ring wordt uit­ge­steld, heb­ben DPP-aan­bie­ders alter­na­tie­ve inkom­sten nodig om mul­ti­func­ti­o­ne­le teams aan boord te hou­den. Anders blij­ven klei­ne mer­ken ach­ter met alleen de gro­te aan­bie­ders, vaak zon­der ken­nis van de sector.

Ten twee­de: als DPP’s de eisen rond tra­ceer­baar­heid laten val­len, ver­dwijnt het belang­rijk­ste voor­deel voor micro-kmo’s.

Ten der­de: de Emp­Co-richt­lijn hangt nauw samen met het DPP. Micro-kmo’s die inves­te­ren in pre­mi­um bio­lo­gi­sche stof­fen mogen niet meer ver­mel­den dat ze bio­lo­gisch mate­ri­aal gebrui­ken. Waar­om zou je dan inves­te­ren in pre­mi­um mate­ri­a­len als je dat niet mag zeggen?

Drie voorstellen die ik op tafel legde

1. Laat klei­ne pro­du­cen­ten stof­cer­ti­fi­ca­ten tonen in hun DPP’s. Mer­ken die min­der dan 10.000 kle­ding­stuk­ken maken, beta­len pre­mi­um­prij­zen voor GOTS-gecer­ti­fi­ceer­de stof­fen, maar mogen dat onder de Euro­pe­se richt­lijn over de ver­ster­king van de posi­tie van con­su­men­ten in de groe­ne tran­si­tie (Emp­Co) niet com­mu­ni­ce­ren op het eind­pro­duct. Ze zijn boven­dien te klein om che­mi­sche gege­vens te krij­gen van hun stof­le­ve­ran­ciers. Laat hen tra­ceer­ba­re stof­cer­ti­fi­ca­ten op stof­ni­veau in het DPP vermelden.

2. Stel post-con­su­mer upcy­cling vrij van vol­le­di­ge gege­vens over de samen­stel­ling. Klein­scha­li­ge upcy­cling­ont­wer­pers die unie­ke stuk­ken maken, kun­nen vaak niet weten wel­ke exac­te mix of wel­ke che­mi­ca­li­ën in het tex­tiel zit­ten dat ze red­den. Voor pre-con­su­mer dead­stock hoort de ver­ant­woor­de­lijk­heid bij de tex­tiel­pro­du­cen­ten, bij­voor­beeld via een DPP op de stof­rol zelf.

3. Her­be­kijk levens­duur in de PEF­CR. De pro­duct­ca­te­go­rie­re­gels voor de mili­eu­voet­af­druk (PEF­CR) leu­nen op slij­ta­ge­tests van stof­fen die niets zeg­gen over hoe lang een afge­werkt kle­ding­stuk mee­gaat. Hoe een merk com­mu­ni­ceert (en hoe mar­ke­ting aan­zet tot aan­ko­pen die nie­mand nodig heeft) bepaalt ook hoe vaak men­sen hun kle­ding echt dra­gen. Baseer levens­duurf­ac­to­ren en ‑claims op echt gebruik van kle­ding, niet op voor­spel­lin­gen. Voor­spel­de duur­zaam­heids­schat­tin­gen zijn onder Emp­Co trou­wens ook niet toe­ge­staan. COSH! beschikt over ech­te draag­ge­ge­vens van 7.500 mer­ken die kun­nen bij­dra­gen aan een beter kader.

Wil je met ons over DPP’s pra­ten van­uit het per­spec­tief van inves­teer­der of wet­ge­ver? Neem con­tact op via info@cosh.eco.