30 september 2026
COSH! opent haar eerste circulaire textielhub: een plek waar mensen mode en technologie kunnen ontdekken en voelen
- Nieuws / Pers
Auteur: Roosmarijn van Soest, Naaierij
Fotografie: Lotte van Uittert
Wol is een prachtig, natuurlijk materiaal dat lang mee kan gaan. Helaas kan een breisel ook kwetsbaar zijn en daarnaast smullen motten ervan. Gelukkig zijn er veel manieren om wollen breisels te repareren. Als beginner is het misschien lastig om te weten welke techniek het beste aansluit bij jouw kledingstuk.
In de eerste Naaierij-serie op shop.cosh.eco behandelen we alleen handnaaitechnieken. Vier daarvan zijn toepasbaar op wollen kleding. Herstellen met Borduurwerk, Wol Stoppen, Wol Herstellen met Naaldvilten en Lus Terughalen. Hieronder bespreek ik al deze technieken een voor een en welke wanneer toepasbaar is.
Lus terughalen
Waarschijnlijk ken je het wel; je blijft met je kleding ergens aan hangen en er ontstaat een lus of een losse draad. Zo’n lus noemen we een haal. Het ziet er niet alleen lelijk uit en het is ook niet praktisch. Voor je het weet blijf je weer ergens aan hangen en is het nog erger. Zomaar een haal wegknippen is geen optie. Een breisel bestaat namelijk uit in elkaar gehaakte lussen. Zodra je een lus kapotknipt, rafelt heel de stof uit en ontstaat er dus een gat en ben je nog verder van huis.
In deze video leer je hoe je een haal naar de achterkant van het kledingstuk brengt. Je verbergt eigenlijk het probleem door hem veilig te stellen voor dingen waar die aan kan blijven haken. En door de haal naar achteren te halen, is het onzichtbaar.
Deze techniek is dus alleen te gebruiken bij een haal waarbij het breisel verder nog intact is.
Wol stoppen
Het is een van de oudste hersteltechnieken die er bestaan: stoppen. Het werd met name toegepast op sokken, maar het kan ook een hele leuke techniek zijn voor bijvoorbeeld truien. Met deze techniek vul je het gat op door een klein weefsel op te zetten. Je zet eerst een raster van lijnen op en weeft hier vervolgens onder en boven langs.
Deze techniek is geschikt voor gebreide sokken, truien, broeken, handschoenen, mutsen en sjaals. Je kunt ervoor kiezen dit zichtbaar (visible mending) te doen door twee contrasterende kleuren te kiezen of onzichtbaar door te werken met een kleur die overeenkomt met het kledingstuk.
Bij stoppen wordt er vaak gebruikgemaakt van een stopei, dit maakt het werkje wat gemakkelijker. Echter is het niet essentieel en kan het ook prima zonder. Het kan ook voorkomen dat je een gaatje moet herstellen waar je geen stop-ei achter kan leggen, zoals bijvoorbeeld de vinger van een handschoen.
Stoppen is een techniek die toepasbaar is op kleine, maar ook grote gaten. Kleine gaten zijn wel veel makkelijker, omdat ze overzichtelijker zijn. Als we het hebben over grote gaten, zou ik wel zorgen dat je een naald hebt die net zo lang is als het weefsel dat je opzet.
Wol herstellen met wolvilten
Foto’s: Lotte van Uittert
Wolvilten, ook wel bekend als prikvilten, is een van mijn favoriete technieken om te repareren. Het is supermakkelijk om te doen en het geeft snel een mooi resultaat. Ik leerde ooit prikvilten bij de ultieme kenner van wolvilt, Heleen Klopper van Woolfiller. Zij liet mij kennismaken met de mogelijkheden van gekaarde wol en leerde mij de beste techniek om mooi wol te repareren. Deze techniek laat ik dan ook zien in de video Wol Herstellen Met Naaldvilten.
Prikvilten is toepasbaar op gebreide wol en ook op gekookte wol; dit werkt het prettigst. Deze techniek is toepasbaar op sokken, truien, gebreide broeken, handschoenen, mutsen, sjaals, wollen kinderpakjes en wollen jassen.
Om deze techniek toe te kunnen passen, moet je een spons onder je werk plaatsen. Deze techniek is dus niet altijd haalbaar bij kleine hoekjes van een kledingstuk, zoals bijvoorbeeld de vinger van een handschoen, maar als je een spons in de vinger weet te stoppen, kan het wel.
Omdat prikvilten juist heel prettig werkt op gekookte wol, is het goed toepasbaar op jassen of andere kleding gemaakt van dit materiaal. Let er wel op dat als je een gaatje in een gevoerde jas repareert, je ervoor zorgt dat de voering niet tussen je werk en de spons zit. Haal een stukje van de voering open om de spons goed achter het gat te kunnen plaatsen.
Prikvilten kan in verschillende maten. Het maakt dus niet uit hoe groot het gat is dat je wilt repareren, als je er maar op let dat het werk stevig genoeg wordt om weer te kunnen dragen. Het is vooral belangrijk dat het prikvilt werk en de randen van het gat goed aan elkaar hechten.
Herstellen met borduurwerk
Als ik herstel met borduurwerk, doe ik dat meestal bij geweven kledingstukken. Ik kies voor weefsels omdat hier geen rek in zit en dit is makkelijker werken en houdt daarbij het borduurwerk mooi. Maar dat betekent niet dat het onmogelijk is. Je kunt wollen kleding, geweven of gebreid, ook herstellen met borduren. Je kunt dan kiezen voor borduurzijde of stopwol. Bij het borduren van een gebreide wollen stof kan het mooier zijn om te kiezen voor stopwol, omdat dit past bij de structuur van het kledingstuk.
Ik zou borduren niet kiezen bij grote gaten, omdat het moeilijk is om een groot gat dicht te borduren. Wel is het een optie eerst het gat te dichten door bijvoorbeeld te stoppen of te wolvilten en daar overheen te borduren. Bij kleine gaten is een stiksteek in combinatie met een platsteek (zie video B van Herstellen Met Borduurwerk) vaak al voldoende.
Borduurwerk is toepasbaar op sokken, truien, broeken, handschoenen, mutsen, sjaals, geweven colberts en wollen jassen.
Let er bij het repareren van een gevoerd kledingstuk wel op dat je de voering niet aan je werk vastnaait. Haal een stukje van de voering open om goed bij de achterkant van het gat te kunnen.
Tips om motten te voorkomen
- Sterke geuren
Motten hebben een hekel aan sterke geuren zoals lavendel, cederhout, laurier of kamfer. Leg wat tussen je kleding of maak een luchtdoorlatend zakje en vul dit en hang het tussen je kleding.
- Vacumeren
Berg ‘s zomers als je het niet draagt jouw wollen kleding netjes op. Stop het in een vacuümzak en berg het luchtdicht, verstopt van alle motten, op. Let er voordat je dit doet op dat er niet stiekem een mot of een motteneitje in jouw kleding verstopt zit. Helaas gebeurt dit weleens, heb ik ooit van een klant gehoord. Voordat je kleding voor een langere periode opbergt, is het altijd belangrijk dat kleding schoon is. Zorg dus dat alles fris en gewassen is voordat het in de zak gaat.
- Luchten en de vriezer
Probeer wol zo min mogelijk te wassen. Wol bevat van nature lanoline (wolvet), wat vuil en bacteriën afstoot. Vaak is de kleding even uithangen (het liefst buiten) al voldoende om het weer fris te laten ruiken. Vaak wassen beschadigt de kwetsbare vezels en verhoogt de kans op krimp of vervilten. Veel wollen kleding (zoals merinowol) kun je makkelijk zo’n 15 keer dragen voordat een wasbeurt nodig is.
Kijk bij het wassen goed naar de wasvoorschriften. Een mooi alternatief voor wassen is buiten je kleding uithangen of het even in de vriezer te stoppen. Dit doodt niet alleen alle bacteriën en laat vieze geurtjes verminderen, het doodt ook de motten of motteneitjes.
- Schoonmaak van je kast
Doe af en toe een grote schoonmaak van je kast. Elk seizoen even kijken naar de inhoud van je kast kan geen kwaad. Wat draag je wel en niet, wat kan er naar je zus, vriend, buurvrouw of wat mag er naar een swap of tweedehandswinkel? Als je dit doet, haal je al je kleding eruit, maak je de planken en vakjes weer schoon, haal je er een lap en stofzuiger doorheen en klop je jouw kleding uit, laat je het misschien zelfs even luchten en tenslotte vouw of hang je het weer netjes op. Motten houden van rust, donkere plekken en stilstaande lucht. Dus van zo’n flinke schoonmaakbeurt zijn ze niet gediend. Dus lucht de kledingkasten regelmatig en zet af en toe de deur open.
- Vlekken
Wol wassen is dus nauwelijks nodig. Wassen is pas nodig wanneer je zichtbare vlekken hebt. Soms is het dan nog niet nodig om het hele kledingstuk in de was te doen. Behandel in dit geval het liefst de vlekken direct. Bij voedselvlekken is het wel aan te raden het hele kledingstuk in de wasmachine te gooien om zo de komst van motten te voorkomen. Kijk altijd goed naar het wasvoorschrift en gebruik het liefst speciaal wolwasmiddel van bijvoorbeeld Dilling of Bever op een speciaal wolwasprogramma met een laag toerental.
- A4tje
Ben je bang dat er een mot in je kast aan het smikkelen is? Leg een wit A4’tje onderin de kast. Zie je na een tijdje korrels of spinsels liggen? Dan weet je dat er actieve mottenlarven aan het werk zijn.
