Terug naar het overzicht

Heeft Primark écht de ambitie om een duurzaam en circulair bedrijf te worden?

De internationale retailketen Primark lanceert vandaag (15 september 2021) een nieuwe duurzaamheidsstrategie die ze in de komende tien jaar wereldwijd willen uitrollen. De modegigant, die bekend staat voor hun goedkope fast fashion kleding, kondigt trots hun grootse plannen aan. Zo willen ze hun ecologische voetafdruk halveren en het leven van de productiearbeiders verbeteren. Klinkt goed, maar kunnen ze deze doelstellingen ook waarmaken? Bij COSH! stellen we ons serieuze vragen bij de haalbaarheid van deze ambitieuze plannen.

1. Duurzamere materialen

Eén van de doelen van Primark is om binnen de tien jaar al hun producten te produceren van gerecyclede of duurzamere materialen. Op dit moment is dit het geval bij 25% van alle verkochte items.

Om de ambitieuze doelstelling waar te maken, zette de retailketen als eerste doel om alle basic t-shirts voor heren, dames en kinderen vóór de volgende lentecollectie te produceren van ‘duurzaam geproduceerd katoen’. Hiermee bedoelen ze bij Primark enkel dat er minder chemicaliën aan te pas komen tijdens de productie van het katoen.

Wat ziet Primark als duurzaam katoen?

Het ‘duurzame katoenprogramma’ dat Primark hanteert, heeft de modeketen zelf opgesteld maar biedt geen enkele garantie of standaard voor de duurzaamheid van het katoen. Het programma werd in 2013 opgezet om kleinschalige katoenboeren te trainen om ‘milieuvriendelijker’ katoen te telen en hun inkomen te verhogen. Volgens Primark hebben boeren in India hun gebruik van chemische pesticiden gemiddeld verminderd met 40%, hun gebruik van chemische meststoffen met 25% en hun watergebruik met 10%. Het langetermijndoel van dit project is dat al hun katoen in de toekomst van volledig traceerbare en duurzame bronnen komt.

Als Primark zich echt zou inspannen om duurzamere materialen te gebruiken, zou de gigant kiezen voor GOTS-gecertificeerd biokatoen, maar hierover valt niets te lezen op hun website. De modegigant spreekt enkel over het gebruiken van ‘minder chemicaliën’, zonder specifieke cijfers te gebruiken. Het Sustainable Cotton Programme van Primark geeft ons dan ook greenwashing vibes!

Het is ongeoorloofd dat de modegigant de term sustainable gebruikt, waar kleine duurzame merken al jaren op écht traceerbare biokatoen inzetten die met 0% chemicaliën tot stand kwamen en maar 1 derde van het blauw water verbruik hebben.

Lees hier de voordelen van biokatoen
Recycled polyester

Recycled polyester is een materiaal dat foutief gepromoot wordt als duurzaam alternatief voor de mode industrie. Ook Primark zet in op dit materiaal. Recycled polyester is écht niet zo milieuvriendelijk als het klinkt.

Wanneer je dit gerecyclede materiaal bijvoorbeeld mengt met een natuurlijk materiaal zoals katoen is het onmogelijk om het na gebruik meer opnieuw te recycleren. Dit mengsel zagen we helaas eerder bij truien van het merk. Bij COSH! pleiten we voor monomaterialen omdat de textiel na gebruik dan gemakkelijker kan worden gerecycleerd.

Een andere vraag die bij ons opborrelt is hoe ze gerecyclede materialen tegen lage prijzen kunnen blijven aanbieden, gerecycled polyester is in de regel namelijk duurder dan ‘nieuw’ polyester. Zal deze overstap gevolgen hebben voor de lonen van fabrieksmedewerkers? Als Primark beweert zijn prijzen evenredig te houden?

2. Recycleren van kledingstukken


Als tweede punt belooft Primark ook aanpassingen door te voeren in zijn ontwerpproces om ervoor te zorgen dat kleding aan het einde van de levensduur kan worden gerecycled. Dit doet de keten in samenwerking met WRAP, een Britse organisatie die zich inzet om meer circulariteit in de mode-industrie te brengen. Welke aanpassingen het merk precies plant, is echter niet duidelijk.

Bij COSH! vragen we ons vooral af of Primark ook iets zal veranderen aan hun hoog productietempo. De keten produceert jaarlijks een gigantische hoeveelheid kleding, wat een enorme impact heeft op onze planeet. Als Primark zich geloofwaardig wil profileren als een duurzame speler zullen ze minder kleding moeten produceren en de kwaliteit van hun producten moeten verhogen. Ook zouden ze moeten kiezen voor mono-materialen zodat hun kleding gemakkelijker te recycleren wordt. Dit is realistisch gezien echter niet mogelijk zonder de prijzen van hun producten omhoog te laten gaan.

"Het fast fashion businessmodel moet op schop. Enkele kleine marketingstunts en events zullen het massavolume en de mensonwaardige werkomstandigheden niet oplossen." Niki de Schryver, COSH!

3. CO2 uitstoot halveren

Naast veranderingen in de productieproces, verbindt Primark er zich er ook aan om de CO2-uitstoot van hun eigen activiteiten en die van de toeleveringsketen te halveren.

Daarnaast wil de retailketen al het plastic voor eenmalig gebruik elimineren binnen Primark. Dat doel kunnen we bij COSH! enkel toejuichen maar het verschepen en verkopen van kleding verbruikt zoveel plastic dat we ons afvragen of het doel wel haalbaar en beter is aangezien Primark niet duidelijk maakt wat voor materiaal het plastic zal vervangen.

Als het plastic bijvoorbeeld zou worden vervangen door bioplastics, zou dat niet direct een enorm duurzame overstap zijn. Bioplastics zijn namelijk niet zo goed biologisch afbreekbaar als verwacht, je kunt ze daarom ook niet weggooien bij het GFT-afval.

Ook zouden we graag zien dat de winkelketen afstapt van plastic stoffen in de kledij zélf. Bij het wassen van polyester stoffen komen bijvoorbeeld microplastics terecht in de waterstroom, een sluipmoordenaar dus. Biologisch afbreekbare stoffen zouden een milieuvriendelijkere optie zijn.

4. Een leefbaar loon voor werknemers in de toeleveringsketen

Primark weigerde tot 1 dag voor het uitzenden van hun duurzame pressrelease op 15 september 2021 om het verlengde Bangladesh akkoord te ondertekenen. Dit akkoord houdt merken verantwoordelijk voor veiligheid in hun toeleveringsketen. Daarom wordt onder andere de elektriciteit in fabrieken regelmatig gecontroleerd om fabrieksbranden te voorkomen. Het Bangladesh akkoord kwam oorspronkelijk tot stand na de Rana Plaza ramp in 2014. Tijdens die ramp overleden veel fabrieksmedewerkers omdat een gigantisch fabriekspand instortte terwijl hier mensen aan het werk waren.

Daarnaast heeft Primark een eigen code of conduct en een Modern Slavery Statement waarin eisen worden gesteld aan werkomstandigheden. Bij COSH! vragen we ons echter af hoe ze de omstandigheden in fabrieken in het oog houden, aangezien ze momenteel (laatst gemeten in mei 2021) met 928 fabrieken werken, verspreid over 28 landen. Primark stelt via subcontracting fabrieken meer dan 1 miljoen mensen te werk. Hoe zij voor hun werknemers in de supply chain keten zorgden tijdens de COVID-lockdowns was abominable rapporteert Clean Clothes Campaign. Lees hier of onze Belgische retailketens het beter deden.

Wat is het prijskaartje van deze duurzame beloftes?

Aan duurzaamheid hangt in vele gevallen een hoger prijskaartje verbonden. Toch zegt Primark dat het zijn betaalbare prijzen niet zal wijzigen. Hierbij stellen we ons de vraag, hoe kan Primark leefbare lonen uitbetalen zonder die door te reken aan de consument? Geeft de keten toe dat ze jarenlang een te grote marge nam op de kap van de arbeiders in hun productieketen?

“Duurzamer maar even goedkoop? Heeft Primark dan jarenlang een te grote marge genomen op de kap van de arbeiders in hun productieketen?” COSH!

De doelstellingen en beloftes van Primark klinken op het eerste moment goed, maar zijn helaas weinig concreet. De retailketen communiceert groots over duurzaamheid maar bij COSH! missen we de nodige transparantie en concrete cijfers die hun plannen staven. Laat je als consument dus zeker niet bedotten door grote ketens die beweren duurzaam te zijn, want er is nog een lange weg te gaan.

Wil je duurzame en ethische mode ontdekken bij jou in de buurt? Neem dan een kijkje op onze shoppinggids!

Shopping guide - Brands